Spis treści
Czy Monural, w tym Monural 2 g, został wycofany?
Główny Inspektorat Farmaceutyczny wycofał z polskiego obrotu lek Monural w dawce 2 g. Decyzja ta, podjęta 17 czerwca 2020 roku, wpisuje się w zalecenia wydane przez Komisję Europejską. Ruch ten podyktowany jest wnioskami Komitetu ds. Produktów Leczniczych Stosowanych u Ludzi, który uznał, że stosowanie tego preparatu niesie ze sobą niekorzystny bilans korzyści do ryzyka, stanowiąc tym samym potencjalne niebezpieczeństwo dla zdrowia publicznego.
Restrykcje objęły wszystkie serie Monuralu 2 g, a także inne środki oparte na fosfomycynie, w tym lek Uromaste. W efekcie wprowadzono całkowity zakaz sprzedaży saszetek w tej konkretnej dawce. Warto jednak zaznaczyć, że wycofanie ominęło saszetki 3 g, które nadal mogą być bez przeszkód oferowane pacjentom w naszych aptekach.
Co to jest Monural i jak działa?
Fosfomycyna, będąca kluczowym elementem leku Monural, to antybiotyk o szerokim spektrum działania. Pacjenci przyjmują go w formie rozpuszczonego w wodzie granulatu. Mechanizm jego pracy polega na blokowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii, co pozwala skutecznie rozprawić się z patogenami, takimi jak:
- szczepy E. coli,
- inne bakterie wywołujące infekcje dróg moczowych.
Dzięki wysokiej przyswajalności substancja błyskawicznie przedostaje się do krwiobiegu, by następnie zostać wydalona w niemal niezmienionej formie wraz z moczem. Taka ścieżka eliminacji gwarantuje utrzymanie odpowiednio wysokiego stężenia leku bezpośrednio w drogach moczowych, co znacząco podnosi efektywność terapii. Warto pamiętać, że Monural wydawany jest wyłącznie na receptę. O włączeniu go do leczenia powinien zawsze decydować lekarz, kierując się aktualnymi wytycznymi medycznymi oraz wynikami przeprowadzonego antybiogramu.
W jakich zakażeniach stosowano Monural?

W leczeniu ostrego, niepowikłanego zapalenia pęcherza moczowego Monural od lat zajmował pozycję leku pierwszego wyboru, szczególnie gdy infekcję wywoływały drobnoustroje podatne na działanie fosfomycyny. Jego skuteczność potwierdzono również w terapii:
- nawracających stanów zapalnych,
- u wybranych pacjentów borykających się z bezobjawowym bakteriomoczem,
- profilaktycznie, przygotowując chorych do zabiegów urologicznych, na przykład biopsji prostaty.
Dobór właściwej ścieżki leczenia każdorazowo wymagał wnikliwej analizy klinicznej oraz wglądu w wyniki antybiogramu. Ostateczna decyzja o włączeniu farmakoterapii zawsze należała do specjalisty, co pozwalało skutecznie ograniczyć ryzyko nadużywania antybiotyków. Należy jednak pamiętać, że specyfik ten nie sprawdzał się w przypadku poważnych, ogólnoustrojowych infekcji, w których niezbędne było wdrożenie dożylnej antybiotykoterapii.
Dlaczego GIF wycofał Monural?
| Przyczyna wycofania | Szczegóły | Podmiot odpowiedzialny |
|---|---|---|
| Negatywny stosunek korzyści do ryzyka | Stosowanie leku stanowiło zagrożenie dla zdrowia publicznego | GIF na podstawie decyzji Komisji Europejskiej |
| Zalecenia EMA dotyczące fosfomycyny | Zaprzestanie stosowania u dzieci poniżej 12. roku życia | Europejska Agencja Leków (EMA) |
| Wskazania dla dzieci | Monural 2g był wskazany dla dzieci powyżej 5 lat | GIF |
Główny Inspektorat Farmaceutyczny podjął decyzję o wycofaniu preparatów fosfomycyny na podstawie rygorystycznych analiz naukowych przygotowanych przez Europejską Agencję Leków (EMA) oraz Komitet ds. Produktów Leczniczych Stosowanych u Ludzi. Eksperci wykazali, że bilans korzyści i ryzyk związanych z przyjmowaniem doustnych form tego leku jest niekorzystny dla określonych grup pacjentów.
Szczególne obawy budziło bezpieczeństwo najmłodszych, co ostatecznie skłoniło Komisję Europejską do działania. Organy regulacyjne wydały rekomendację, aby zaprzestać podawania tych leków dzieciom poniżej 12. roku życia. Zgromadzone dowody wskazały jasno, że preparaty o obniżonej dawce, dotychczas często przepisywane w terapii pediatrycznej, nie przystają do obecnych standardów bezpieczeństwa.
W rezultacie zdecydowano o całkowitym zakazie wprowadzania do obrotu serii 2 g. Brak wystarczających danych potwierdzających bezpieczeństwo długotrwałej terapii tą formą farmaceutyczną sprawił, że priorytetem stała się ochrona zdrowia publicznego. Dzięki wycofaniu leków o nieoptymalnym profilu terapeutycznym wyeliminowano potencjalne zagrożenie, na które byli narażeni pacjenci.
Jakie są przeciwwskazania i działania niepożądane Monuralu?
Głównym przeciwwskazaniem do przyjmowania fosfomycyny jest nadwrażliwość na tę substancję bądź którykolwiek ze składników preparatu. Leku nie powinny przyjmować osoby zmagające się z poważną niewydolnością nerek. W sytuacjach mniej nasilonych problemów nerkowych lub konieczności przeprowadzenia dializ, o zasadności terapii zawsze musi zadecydować lekarz. Podobnie rzecz się ma w przypadku kobiet w ciąży oraz mam karmiących piersią – w takich okolicznościach ekspert musi indywidualnie rozważyć stosunek ewentualnego ryzyka do korzyści płynących z leczenia.
Podczas kuracji mogą pojawić się reakcje niepożądane, najczęściej pod postacią:
- nudności,
- biegunek,
- innych dolegliwości żołądkowych.
Choć rzadziej, zdarzają się również odczyny alergiczne, w tym te o przebiegu anafilaktycznym, dlatego wszelkie niepokojące symptomy wymagają szybkiego kontaktu ze specjalistą. Sukces i bezpieczeństwo terapii zależą w dużej mierze od skrupulatnego przestrzegania dawkowania, które zawsze powinno wynikać z:
- wiek pacjenta,
- kondycja jego dróg moczowych,
- specyfika zakażenia potwierdzonej badaniami mikrobiologicznymi.
Pamiętaj, aby nie łączyć fosfomycyny z innymi środkami na własną rękę i nie zmieniać samodzielnie ustalonego schematu leczenia. Rzetelna ocena kliniczna przed zażyciem pierwszej dawki jest fundamentem minimalizowania ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, dlatego warto każdą wątpliwość skonsultować z lekarzem lub farmaceutą.
Co powinien zrobić pacjent po wycofaniu Monuralu?
Jeśli Twój lek został wycofany z obrotu, w pierwszej kolejności skontaktuj się ze swoim lekarzem prowadzącym. To specjalista najlepiej doradzi, jak zmodyfikować terapię ostrego zapalenia pęcherza, by nie przerywać skutecznego leczenia. Pod żadnym pozorem nie podejmuj decyzji o kontynuacji przyjmowania wycofanego preparatu lub całkowitym odstawieniu leku na własną rękę przed konsultacją.
Lekarz zadecyduje, czy w Twoim przypadku niezbędne jest wdrożenie alternatywnego antybiotyku, opierając się na aktualnych wynikach badań, takich jak antybiogram, oraz ocenie ogólnego stanu zdrowia. Zachęcam do śledzenia oficjalnych komunikatów publikowanych przez Główny Inspektorat Farmaceutyczny (GIF), aby być na bieżąco z informacjami o wycofanych seriach.
Pozostałe opakowania najlepiej zwrócić do najbliższej apteki; tamtejszy personel podpowie, jakie zamienniki są dostępne i na jakich zasadach można je nabyć. Nie zwlekaj z wizytą u specjalisty, jeśli po odstawieniu środka zauważysz u siebie niepokojące objawy, takie jak:
- wysoka gorączka,
- silny ból,
- częste parcie na pęcherz,
- obecność krwi w moczu.
Szczególną uwagę powinny zachować kobiety w ciąży, karmiące piersią oraz osoby zmagające się z niewydolnością nerek – te grupy pacjentów wymagają zawsze indywidualnego podejścia przy doborze kolejnych leków. W razie wystąpienia jakichkolwiek reakcji alergicznych lub innych działań niepożądanych, niezwłocznie odstaw lekarstwo i skieruj się do najbliższego punktu pomocy medycznej.

